تا چند سال پیش تبدیل فکر به گفتار مثل داستانهای علمیتخیلی بود، اما حالا تیمی از دانشمندان دانشگاههای کالیفرنیا برکلی و سانفرانسیسکو این رؤیا رو به واقعیت نزدیکتر کردن.
این پروژه، که نتایجش در ژورنال معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، موفق شده ارتباط مغز یک فرد فلج کامل رو با دنیای بیرون برقرار کنه—اون هم فقط با استفاده از فکر کردن.
چطور کار میکنه؟
با استفاده از ترکیبی از:
- رابط مغز-رایانه (BCI)
- هوش مصنوعی (AI)
این سیستم فعالیت مغز شخص رو دریافت و رمزگشایی میکنه و در لحظه به گفتار مصنوعی قابل شنیدن تبدیل میکنه.
و نکتهٔ جالبتر؟ سرعت این گفتار تقریباً در لحظه (real-time) اتفاق میافته.
داستان الهامبخش “آن”؛ معلم ریاضی که دوباره «صحبت کرد»
خانم آن، شرکتکنندهٔ اصلی این پژوهش، معلم ریاضی کانادایی بوده که در سال ۲۰۰۵ دچار سکتهٔ مغزی در ساقهٔ مغز میشه. این سکته باعث فلج شدید و از بین رفتن کامل توانایی تکلم (anarthria) در او شده بود.
محققان با کار گذاشتن ۲۵۳ الکترود روی قشر گفتاری مغزش، و اتصال آن به شبکههای عصبی هوشمند، تونستن گفتار ذهنی او را در لحظه تحلیل و به صدا تبدیل کنن.
چرا این مهمه؟
این تکنولوژی میتونه دریچهای جدید باز کنه برای:
- بیماران مبتلا به فلج کامل
- افرادی با آسیبهای مغزی یا نخاعی
- کسانی که به هر دلیلی توانایی تکلمشون رو از دست دادن
و از همه مهمتر، ترکیب BCI با هوش مصنوعی پیشرفته باعث شده دقت و سرعت سیستم بسیار بالاتر از روشهای قبلی باشه.
آیا فقط با جراحی میشه ازش استفاده کرد؟
نه دقیقاً. توی این پژوهش، از روشهای تهاجمی (کاشت الکترود) استفاده شده، اما در کنار اون از حسگرهای عضلات صورت (sEMG) هم بهره بردن—که یه روش غیرتهاجمی حساب میشه. یعنی در آینده میتونه برای عموم در دسترستر باشه.
جمعبندی
این پیشرفت میتونه یکی از تحولات عظیم در آیندهٔ ارتباط انسان با ماشین باشه. جایی که:
- دیگه برای صحبت کردن به صدا نیاز نیست
- فکر کردن، کافی خواهد بود…
